FANDOM


Niepylak apollo
1594496
Parnassius apollo
Gromada owady
Rząd motyle
Rodzina paziowate
Rozpiętość skrzydeł 7-8 cm
Liczba młodych 100-250 jaj
Pokarm - owad dorosły - nektar ostów, ostrożni i chabrów; gąsienice - żerują głównie na rozchodnikach

Wygląd

Niepylak apollo to piękny, biały motyl z pięcioma czarnymi plamami na pierwszych skrzydłach i dwoma czerwonymi na drugich. Jest to ubarwienie ochronne. Na skrzydłach nie ma łusek. Samiec jest mniejszy i jaśniej ubarwiony od samicy.

Występowanie

W Polsce występuje lokalnie.Dużo okazów można znaleźć w Poznaniu. Bardzo nieliczny w Tatrach Zachodnich oraz Pieninach. Spotykany jest w niektórych górach środkowej Europy, np. w Alpach.

Rozmnażanie

Samica przylepia jaja do kamieni lub ziemi w pobliżu rośliny żywicielskiej dla gąsienic (np. rozchodnika wielkiego). Z tak przezimowanych jaj, na początku marca, wylęgają się czarne, słabo owłosione gąsienice. Żerują one intensywnie od kwietnia do czerwca zarówno w słoneczne, jak i pochmurne dni, także nocą. Po piątej wylince gąsienica przekształca się w czarną poczwarkę. Zawieszona wśród roślin na delikatnym oprzędzie zmienia barwę na jasnoniebieską. W lipcu i na początku sierpnia wylęgają się dorosłe motyle, których życie kończy się we wrześniu.

Życie

Niepylak apollo to największy polski motyl dzienny. Przez cały czas przebywa w pobliżu miejsc swojego lęgu. Jego spokojny, ciężki, przechodzący niekiedy w szybowanie lot można zaobserwować w okolicach górzystych, na nasłonecznionych polach i łąkach. W dni pochmurne przesiaduje na kwiatach (najczęściej ostu) i kamieniach.

Zagrożenia

Niepylak apollo-186-5589d0700e1898224116d55b418d13ea

Niepylak apollo

Wśród wielu zagrożeń mających wpływ na spadek liczebności populacji niepylaka można wymienić zmniejszającą się dostępność do roślin żywicielskich (w związku z narastaniem łąk górskich), zubożenie genetyczne w rezultacie chowu wsobnego, zmiany klimatyczne i dewastacje dokonywane przez kolekcjonerów. Również koncentracja metali ciężkich w roślinach zmniejsza liczebność motyla poprzez niekorzystny wpływ na poszczególne stadia rozwojowe.

Ciekawostki

  • Niepylak apollo żyje 20-25 dni.
  • Motyl ten po raz pierwszy został opisany przez Karola Linneusza w XVIII wieku.
  • Na świecie występuje ok. 200 odmian tego gatunku różniących się między sobą ubarwieniem. W Polsce występują dwie  tatrzańska i pienińska.
  • Nazwa "niepylak" pochodzi od tego, że owad nie ma łusek, które pozostałyby na palcach w postaci pyłu (taki pył jest charakterystyczny dla motyli).
  • Jest to jedyny polski motyl wpisany na listę CITES (Konwencja o Międzynarodowym Handlu Dzikimi Zwierzętami i Roślinami Gatunków Zagrożonych Wyginięciem).
  • W Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt niepylak ma status CR  co znaczy, że jest skrajnie zagrożony i bez natychmiastowej interwencji człowieka nie ma szans na przetrwanie.
  • W Polsce górny zasięg jego występowania to 1500 m n.p.m., w Alpach i w Azji przekracza 2200 m n.p.m.
  • Kiedy niepylak jest zaniepokojony, pociera środkową parą odnóży o skrzydła i wydaje delikatny szelest.

Źródła

  • Książka - Zwierzęta Chronione w Polsce - Wydawnictwo: IBIS
    Zwierzeta-chronione-w-polsce-6

    Zwierzęta Chronione w Polsce